Paragrafta konu ve ana düşünce konu anlatımı

Paragrafta konu ve ana düşünce konu anlatımı paragrafta konu, paragrafta başlık ve paragrafta ana düşünce şeklinde üçe ayrılmaktadır.

PARAGRAFTA KONU

Konu, paragrafta üzerinde durulan kavram, varlık, olay, durum, duygu veya düşüncedir. Her şey pa­ragrafın konusu olabilir. Paragrafa sorulan “Ne anlatı­lıyor?” sorusunun cevabıdır. Bir paragrafta en çok ne­den söz ediliyorsa, paragrafın konusu da odur.

ÖRNEK

➥ Yine sonbahar geldi çattı. Ağaçlar yapraklarını dökmeye, kuşlar da göç etmeye başladı. Sahiller de boşaldı yavaş yavaş. Ardından yazlıklar eylül sessizliğine büründüler birer birer. Güneş artık temmuzdaki gibi yakmıyor. Havalar da hafiften so­ğumaya… Kısacası sonbahar doğayı gittikçe de­ğiştiriyor biz istemesek de.

Yukarıdaki paragrafta sonbaharın doğada meydana getirdiği değişikliklerden söz edildiği görülmektedir. Dolayısıyla paragrafın konusu “Sonbaharın doğada meydana getirdiği değişiklikler”dir, diyebiliriz.

PARAGRAFTA BAŞLIK  

Paragrafın konusunun bir, iki ya da üç sözcükle ifade n edilmesidir. Dolayısıyla bir paragrafın başlığının buiu- @ nabilmesi için öncelikle konusunun belirlenmesi ge­rekmektedir.

Yukarıdaki örnek paragrafın konusundan hareketle başlığının “Sonbaharda Doğadaki Değişim” oldu­ğunu söyleyebiliriz.

PARAGRAFTA ANA DÜŞÜNCE

Paragrafta asıl anlatılmak istenen düşüncedir. Bir baş­ka deyişle, paragrafın yazarının okura iletmek istediği mesajdır. Paragrafa sorulan “Niçin Yazıldı?” sorusunun cevabıdır. Bir paragrafın ana düşüncesi o paragrafın yazılış amacını bildirir. Ana düşünce paragrafta anlatı­lanların tamamını kapsayan bir nitelik gösterir. Kesin­lik ve yargı bildirir. Paragrafta geçen “böylece, o halde, bana göre, kanımca, ama, fakat, oysa, önemli olan…” gibi ifadeler okuru, ana düşünceye götürür. Ana dü­şünce paragrafta bir cümle halinde bulunabileceği gi­bi, paragrafın genelinden de çıkarılabilir.

Bu bilgiler ışığında örnek paragrafın ana düşüncesini: “Sonbahar, doğada birtakım değişiklikler yapar.” şeklinde ifade edebiliriz.

ÖRNEK

Ben, herkesin alışkın olmadığı, farklı bir evde bü­yüdüm. Babam ve ağabeyim profesyonelce ol­masa da resimle ilgileniyorlardı. Dayım da oda­sında sürekli bir şeyler yazardı. Yani evin içinde resim, kitap, dergi hep vardı. Böyle bir havayı soluyunca insan kendiliğinden sanata ilgi duyu­yor. Dolayısıyla birçok sanat dalına olan ilgim, eğitimimin evde başlamış olmasından kaynakla­nıyor. Çünkü insan, evinde ne görüyorsa onu yapıyor. Ben de yaşama, yıllardır bir ressamın, yazarın gözüyle bakıyorum.

Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdaki-lerden hangisidir?

  1. Sanatta başkaları örneksenerek başarılı olu­nabilir.
  2. Resim, küçük yaşta başlanıldığında başarı kazanılabilecek bir sanat dalıdır.
  3. İnsanın yetişmesinde, yakın çevre önemli bir etkendir.
  4. Çocukların sanata yönlendirilmesinde aile­nin yol göstermesi gerekir.
  5. Çocuklar, yeteneklerini geliştirmeleri için yüreklendirilmelidir.

Açıklama: Parçada, yazar, çevresinin etkisiyle sanata ilgi duyduğunu ve iyi yetiştiğini anlat­maktadır. Dolayısıyla parçada asıl anlatılmak is­tenenin, “İnsanın yetişmesinde, yakın çevrenin önemli bir etken” olduğu söylenebilir. Cevap C seçeneğidir.

ÖRNEK

Bir paragrafı anlayarak okumak, bir matematik problemini çözmeye benzer. Bir problemi çöz­mek için onu oluşturan öğeleri değerlerine göre kullanmak, aralarındaki bağlantıyı doğru kurmak bir zorunluluktur. Bunun gibi bir paragrafı anla­mak için de onu oluşturan sözcüklerin anlamını doğru algılamak, birbirleriyle bağlantılarını bul­mak gerekir. Ayrıca, yansıttıkları düşünceyi ve düşünsel düzeni görmek de bir gerekliliktir.

Bu parçada anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Düşünceler sözcükler aracılığıyla dile getirilir.
  2. Okunanların anlaşılmasında sözcüklerin yeri ve bunlar arasındaki ilişki önemlidir.
  3. Matematik problemlerinin çözümünde temel olan, okuduğunu anlamadır.
  4. Duygu ve düşüncelerin eksiksizce anlatımı, bunlara uygun sözcükler bulmayı gerektirir.
  5. Her alanın, kendine özgü anlamlar içeren sözcükleri ve kuralları vardır

Açıklama: Parçada, bir paragrafı anlamak için, paragrafın sözcüklerini ve sözcüklerin birbiriyle bağlantısını, ayrıca bütün bunların yansıtmak is­tediği düşünceyi görmek gerektiği anlatılıyor. Bu da “Okunanların anlaşılmasında sözcüklerin ye­ri ve bunlar arasındaki ilişki önemlidir.” cümle­sinde dile getiriliyor. Cevap B seçeneğidir.

Paragrafta konu ve ana düşünce konu anlatımı konusundan sonra paragrafta yardımcı düşünce konusuna bakınız.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*