Paragrafta yardımcı düşünce konu anlatımı

Paragrafta yardımcı düşünce konu anlatımı Paragraf, bir ana düşünce etrafında kurulur. Bu ana düşünceyi geliştirmek, açıklamak, desteklemek ama­cıyla kurulan cümleler, yardımcı düşünceleri oluştu­rur. Paragraftaki örnekler ve ayrıntılar birer yardımcı düşüncedir.

Paragrafta bir ana düşünce, birden fazla yardımcı düşünce vardır. Soru tipi genellikle olum­suzdur. Yani paragrafta olmayan, bulunmayan, söylenmeyen, değinilmeyen bir düşünce veya bir özellik sorulmaktadır. Bu tip sorularda; paragraf okunurken bazı anahtar sözcüklerin altı çizilirse, seçeneklerin elenmesinde kolaylık sağlanmış olur.

ÖRNEK

Kendi kabuğunda yaşayan şair, şiirlerini kimseye benzemeyen bir tarzda kaleme alıyor. Şiirlerinde bir anlam yoğunluğu var. Ayrıca hiç dolgu malze­mesi kullanmıyor, az sözcükle çok şey anlatıyor. Lirik bir hava hâkim bütün şiirlerinde. Dili de ol­dukça sade, halkın kullandığı sözcüklerle örüyor şiir peteğini. Bu nedenle şiirleri geniş okur kitlele­ri tarafından büyük bir beğeniyle okunuyor.

Bu parçayı oluşturan yardımcı düşünceleri;

“kimseye benzemeyen bir tarz” sözünden, özgün bir üsluba sahip olmak;

“Dili de oldukça sade.” cümlesinden, şiirlerini yalın bir dille oluşturmak;

“Şiirlerinde bir anlam yoğunluğu var.” cümlesinden, şiirlerinde özlü bir anlatım kullanmak;

“Lirik bir hava hâkim bütün şiirlerinde.” cümlesinden, duygulara seslenen bir dille şiirlerini kaleme al­mak;

“Bu nedenle şiirleri geniş okur kitleleri tarafından bü­yük bir beğeniyle okunuyor.” cümlesinden, birçok okuyucu tarafından ilgiyle takip ediliyor ol­mak şeklinde sıralayabiliriz.

Yardımcı düşünceyi buldurmaya yönelik sorular genellikle şu şekilde sorulmaktadır:

  • Bu paragraftan aşağıdaki sonuçların hangisine ulaşılamaz?
  • Aşağıdakilerden hangisi bu parçada işlenen düşünceyle çelişir?
  • Bu parçaya dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
  • Bu parçada anlatılanlarla ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisi çıkarılamaz?
  • Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
  • Bu parçada aşağıdaki sorulardan hangisinin yanıtı yoktur? vb.

Dikkat edilirse yardımcı düşüncelerle ilgili sorular, olumsuz yargı biçimiyle sorulmaktadır. Bu da, “Hangisi söylenemez?” “Hangisi çıkarılamaz?” “Hangisine değinilmemiştir?” “Hangisine ulaşılamaz?” gibi soru kökleriyle düzenlenen sorulardan bizim, yardımcı düşüncelerden dördüne ulaşmamızı gerektirir.

ÖRNEK SORU

Edebiyat öğretmenimizin kendine özgü bir yön­temi vardı. Büyük yazarlardan, düşünürlerden seçilmiş bir metni çoğaltır, dersten birkaç gün önce hepimize dağıtırdı. O metni hepimiz tekrar tekrar okurduk. Metnin ilginç yerlerini, yazarın dünya görüşünü, o dönemin edebiyat anlayışını bulur çıkarırdık. Derslerde öğretmenimiz düşün­celerini belirtmez, güler yüzle bizi dinler ve asıl hedefe kendi çabalarımızla ulaşmamızı sağlardı. Böylece derslerimiz tartışmalı bir şölen havasın­da geçerdi. Sokrat’ın, Sofokles’in, Tolstoy’un, Montaigne’in metinlerindeki bazı cümleler hâlâ belleğimdedir, bana hâlâ yol gösterir.

Aşağıdakilerden hangisi bu parçada sözü edilen öğretmenin bir özelliği değildir?

  1. Dersini çekici kılan
  2. Konuşmaktan çok konuşturan
  3. Okuyup araştırmaya yönlendiren
  4. Belirli düşünce kalıplarına bağlı kalan
  5. Değişik türdeki klasik yapıtları sevdiren

Açıklama: Parçada “derslerimiz tartışmalı bir şö­len havasında geçerdi” sözünden, sözü edilen öğretmenin “dersini çekici kılan”; “düşüncelerini belirtmez, güler yüzle bizi dinler” sözünden, “konuşmaktan çok konuşturan”; “Metnin ilginç yerlerini, yazarın dünya görüşünü, o dönemin edebiyat anlayışını bulur çıkarırdık.” cümlesin­den, “okuyup araştırmaya yönlendiren”; “Sok- rat’ın (felsefe), Sofokles’in (tragedya) .Tolstoy’un (roman) , Montaigne’in (deneme) metinlerindeki bazı cümleler hâlâ belleğimdedir, bana hâlâ yol gösterir.” cümlesinden, “değişik türdeki klasik yapıtları sevdiren” bir özelliğe sahip olduğuna değinilmiştir. Ancak parçada sözü edilen öğret­menin “belirli düşünce kalıplarına bağlı kalma” gibi bir özelliği yoktur. Cevap D seçeneğidir.

Paragrafta yardımcı düşünce konu anlatımı konusundan sonra diğer konulara geçiniz.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*